frustum metalli, verteretur in vitrum: nonnulli reputant hanc fossam esse spiraculum maris arenosi, de quo mari aliquid locuturus sum in sequentibus. Ab Acon via versus Jerusalem bifurcatur: nam qui tenet vnum latus potest ire secus Iordanem fluuium, in Ciuitatem Damascum, qui vero aliud, ibit in tribus aut quatuor dietis Gazam, de qua olim fortis Samson asportauit nocte fores portarum: deinde in Caesaream Philippi, et Ascalonem, et Ioppam portum supradictum, Hincque in Rama, et Castellum Emaus, et sic in Ierusalem vrbem sacrosanctam. CAPVT. 5. Via a Francia aut Flandria per solas terras vsque Ierusalem. Itineribus, quae per terras, et per mare a nostris partibus ducunt in terram promissionis descriptis, restat breuiter dicendum de alia via, per quam omnino mare transeundum non est, videlicet per Almaniam, per Bohemiam, per Prussiam, et hinc per terram Paganorum regni Lituaniae, et sic per longam, et pessimam terram primae Tartariae vsque in Indiam: Dico autem Tartariae primae, quoniam de hac exijt primus Imperator totius Tartariae, qui semper vocatur Grand Can, quo vix maiorem mundus habet terrenum Dominum, excepto Imperatore superioris Indiae, de quibus in secunda et tertia huius tractatus partibus, aliquanto est diffusius narrandum. Cuncti principes huius primae Tartariae, quorum summus semper vocatur Bachu, et moratur in Ciuitate Horda, [Marginal note: Horda est multitudo riuens in agris.] reddunt Imperatore Grand Can, magna tributa. [Sidenote: Mores Tartarorum.] Est autem haec prima Tartaria terra misera et sabulosa, et infructuosa: hoc enim scio, quod per aliquod tempus steti in ea, et perambulaui Insulas, regiones, et terras circumiacentes, scilicet, Russiae, Inflau, Craco, Latton, Restau, et alias nonnullas: crescunt namque in ista Tartaria modica blada, pauca vina, et fructuum, ac frugum parua copia, exceptis herbis pro pastu Bestiarum, quarum ibi est abundantia: nam carnibus illarum vescuntur pro omnibus cibarijs, ius earum sorbentes, et pro potu bibentes lac de omni genere bestiarum. Quin etiam pauperiores manducant canes, lupos, catos, ratos, talpas, ac mures, ac huiusmodi bestiolas omnes: sed nec aliquis Princeps aut praelatus comedit vltra semel in die, et hoc parce, vel parcissime: et sunt homines valde immundi, quia non nisi bene diuites vtuntur mappis, linteaminibus, aut lineis indumentis: sed nec habent copiam lignorum, vnde et fimum boum, ac omnium bestiarum desiccatum ad solem accipiunt pro ignis materia, vbi se calefaciunt, et coquendo coquunt. Aestiuo tempore, cadunt ibi frequenter tempestates, tonitruorum, fulminum, et grandinum, quibus domus, arbores, bestiae, et homines, comburuntur, euelluntur, et occiduntur. Nam et quandoque subrepente oritur ibi calor immoderatus, et improuiso frigus immoderatum. Denique cum terra illa, se multum inclinet ad polum Septentrionalem, fortius ibi gelare solet, et frequentius, ac diutius quam ad partes nostras, vnde et quasi omnes habent ibi stupas, in quibus manducant, et operantur.