The treatise of Lorenzo Valla on the Donation of ConstantineValla, Lorenzo
History
The treatise of Lorenzo Valla on the Donation of Constantine
Valla, Lorenzo
Church and state -- Holy Roman Empire; Constitutum Constantini; Popes -- Temporal power -- Early works to 1800
Neque enim is verus est habendus orator qui bene scit[19] dicere nisi et
dicere audeat. Audeamus itaque accusare eum[20] quicumque digna committit
accusatione. Et qui in omnes peccat, unius pro omnium voce carpatur. At
non debeo palam obiurgare fratrem, sed inter me et ipsum. Immo, “publice
peccans,” et qui privatum consilium non admitteret, “publice arguendus
est, ut ceteri timorem habeant.” An non Paulus, cuius verbis modo sum
usus, in os Petrum coram ecclesia reprehendit, quia reprehensibilis
erat? Et hoc ad nostram doctrinam scriptum reliquit.—At non sum Paulus,
qui Petrum possim reprehendere. Immo Paulus sum, qui Paulum imitor.
Quemadmodum, quod multo plus est, unus cum Deo spiritus efficior, cum
studiose mandatis illius obtempero. Neque aliquem sua dignitas ab
increpationibus tutum reddit quae Petrum non reddidit, multosque alios
eodem praeditos gradu; ut Marcellum quod diis libasset, ut Celestinum
quod cum Nestorio haeretico[21] sentiret, ut quosdam etiam nostra memoria
quos ab inferioribus (quis enim non est inferior papa?) reprehensos
scimus, ut taceam condemnatos.
Neque vero id ago ut quemquam[22] cupiam insectari et in eum quasi
Philippicas scribere, hoc enim a me facinus procul absit, sed ut errorem
a mentibus hominum convellam, ut eos a vitiis sceleribusque vel admonendo
vel increpando summoveam. Non ausim dicere ut alii per me edocti
luxuriantem nimiis sarmentis papalem sedem, quae Christi vinea est,
ferro coerceant, et plenas uvas non graciles labruscas ferre compellant.
Quod cum facio, numquis[23] erit qui aut mihi os aut sibi aures velit
occludere, ne dicam supplicium mortemque proponere? Hunc ego, si hoc
faciat, etiam si papa sit, quid dicam esse, bonumne pastorem, an aspidem
surdam quae nolit exaudire vocem incantantis, velit eiusdem membra morsu
venenoque praestringere?
Scio iamdudum exspectare[24] aures hominum quidnam pontificibus Romanis
criminis[25] impingam. Profecto ingens, sive supinae ignorantiae, sive
immanis avaritiae quae est idolorum servitus, sive imperandi vanitatis
cuius crudelitas semper est comes. Nam aliquot iam saeculis aut non[26]
intellexerunt donationem Constantini commenticiam[27] fictamque esse,
aut ipsi finxerunt, sive posteriores in maiorum suorum dolis vestigia
imprimentes pro vera quam falsam cognoscerent defenderunt, dedecorantes
pontificatus maiestatem, dedecorantes veterum pontificum memoriam,
dedecorantes religionem Christianam, et omnia caedibus, ruinis,[28]
flagitiisque miscentes. Suam esse aiunt urbem Romam; suum regnum Siciliae
Neapolitanumque; suam universam Italiam, Gallias, Hispanias,[29]
Germanos, Britannos; suum denique occidentem; haec enim cuncta in ipsa
donationis pagina contineri. Ergo haec omnia tua sunt, summe pontifex?
Omnia tibi in animo est recuperare? Omnes reges ac principes occidentis
spoliare urbibus, aut cogere ut annua tibi tributa pensitent, sententia
est?
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account