The treatise of Lorenzo Valla on the Donation of ConstantineValla, Lorenzo
History
The treatise of Lorenzo Valla on the Donation of Constantine
Valla, Lorenzo
Church and state -- Holy Roman Empire; Constitutum Constantini; Popes -- Temporal power -- Early works to 1800
At ego contra existimo iustius licere principibus spoliare te imperio
omni quod obtines. Nam, ut ostendam, donatio illa unde natum esse suum
ius summi pontifices volunt Silvestro pariter et Constantino fuit
incognita.
Verum antequam ad confutandam donationis paginam venio, quod unum
istorum patrocinium est, non modo falsum verum etiam stolidum, ordo
postulat ut altius repetam. Et primum dicam non tales fuisse Constantinum
Silvestrumque, illum quidem qui donare vellet, qui iure donare posset,
qui ut in manum alteri ea traderet in sua haberet potestate, hunc autem
qui vellet accipere, quique iure accepturus[30] foret. Secundo loco,
si haec non essent, quae verissima atque clarissima sunt, neque hunc
acceptasse neque illum tradidisse possessionem rerum quae dicuntur
donatae, sed eas semper in arbitrio et imperio Caesarum permansisse.
Tertio, nihil datum Silvestro a Constantino, sed priori pontifici ante
quem etiam baptismum[31] acceperat, donaque illa mediocria fuisse,
quibus papa degere vitam posset. Quarto, falso dici donationis exemplum
aut apud Decreta reperiri aut ex historia Silvestri esse sumptum,
quod neque in illa neque in[32] ulla historia invenitur. In eoque
quaedam contraria, impossibilia, stulta, barbara, ridicula contineri.
Praeterea loquar de quorundam[33] aliorum Caesarum vel simulata vel
frivola donatione. Ubi ex abundanti adiciam, si Silvester possedisset,
tamen, sive illo sive quovis alio pontifice a possessione deiecto, post
tantam temporis intercapedinem nec divino nec humano iure posse repeti.
Postremo, ea quae a summo pontifice tenentur nullius temporis longitudine
potuisse[34] praescribi.
Atque quod ad primam partem attinet, loquamur autem de Constantino prius,
deinde de Silvestro.
Non est committendum ut publicam et quasi Caesaream causam non maiore
quam privatae solent ore agamus. Itaque quasi in[35] contione[36] regum
ac principum orans, ut certe facio, nam mea haec oratio in manus eorum
ventura est, libet tamquam praesentes et in conspectu positos alloqui.
Vos appello reges ac principes, difficile est enim privatum hominem
animi regii concipere imaginem, vestram mentem inquiro, conscientiam
scrutor, testimonium postulo. Numquid[37] vestrum quispiam, si fuisset
Constantini loco, faciendum sibi putasset ut urbem Romam, patriam suam,
caput orbis terrarum, reginam civitatum, potentissimam, nobilissimam,
ditissimam populorum, triumphatricem nationum, et ipso aspectu sacram,
liberalitatis gratia donaret alteri, et se ad humile oppidum conferret
deinde Byzantium? donaret praeterea una cum Roma Italiam, non provinciam
sed provinciarum victricem: donaret tres Gallias: donaret duas Hispanias:
donaret Germanos: donaret Britannos: totum donaret occidentem: et se
altero ex duobus[38] Imperii oculis orbaret? Hoc ego, ut quis faciat
compos mentis, adduci non possum ut credam.
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account