Nunc quaeso, nonne abiecto animo et minime generoso videntur esse, qui opinantur Constantinum meliorem a se imperii alienasse partem? Non dico Romam, Italiamque et cetera, sed Gallias, ubi ipse proelia gesserat, ubi solum diu dominatus fuerat, ubi suae gloria suique imperii rudimenta posuerat. Hominem, qui cupiditate dominandi nationibus bella intulisset, socios affinesque bello civili persecutus imperio privasset; cui nondum perdomitae ac profligatae reliquiae essent alterius factionis, qui cum multis nationibus bella gerere non modo soleret spe gloriae imperiique sed etiam necesse haberet, utpote quotidie[44] a barbaris lacessitus; qui filiis, qui coniunctis sanguine, qui amicitiis[45] abundaret; qui senatum populumque Romanum huic facto repugnaturum nosset; qui expertus esset instabilitatem victarum nationum, et ad omnem fere Romani principis mutationem rebellantium; qui se meminisset more aliorum Caesarum, non electione patrum consensuque plebis, sed exercitu, armis, bello dominatum occupasse; quae tam vehemens causa et urgens aderat, ut ista negligeret et tanta liberalitate uti vellet? Aiunt, quia effectus erat Christianus. Ergone Imperii optima parte se abdicaret? Credo scelus erat, flagitium, nefas iam regnare, nec cum Christiana religione coniungi poterat regnum! Qui in adulterio sunt, qui usuris rem auxerunt, qui aliena possident, ii[46] post baptismum alienam uxorem, alienam pecuniam, aliena bona reddere solent. Hanc cogitationem si habes, Constantine, restituere urbibus libertatem, non mutare dominum debes. Sed non id in causa fuit; tantum in honorem religionis ut faceres adductus es. Quasi religiosum sit magis regnum deponere quam pro tutela religionis illud administrare! Nam quod ad accipientes attinet, neque honesta erit illis neque utilis ista donatio. Tu vero si Christianum te ostendere, si pietatem indicare tuam, si consultum non dico Romanae ecclesiae vis sed ecclesiae Dei, nunc praecipue, nunc principem agas, ut pugnes pro iis[47] qui pugnare non possunt nec debent, ut eos tua auctoritate tutos reddas qui insidiis iniuriisque obnoxii sunt. Nabuchodonosor, Cyro, Assuero, multisque aliis principibus sacramentum veritatis Deus aperiri voluit; a nullo tamen eorum exegit ut imperio cederet, ut partem regni donaret, sed tantum libertatem Hebraeis[48] redderet eosque ab infestantibus finitimis protegeret. Hoc satis fuit Iudaeis; hoc sat erit et Christianis. Factus es, Constantine, Christianus? At indignissima res est Christianum te nunc imperatorem minori[49] esse principatu quam fueras infidelis. Est enim principatus praecipuum quoddam Dei munus, ad quem gentiles etiam principes a Deo eligi existimantur.