The treatise of Lorenzo Valla on the Donation of ConstantineValla, Lorenzo
History
The treatise of Lorenzo Valla on the Donation of Constantine
Valla, Lorenzo
Church and state -- Holy Roman Empire; Constitutum Constantini; Popes -- Temporal power -- Early works to 1800
Sed ipsum falsarium ac vere “paleam,” non triticum, obtorto collo
in iudicium trahere volo. Quid ais, falsarie? Unde fit quod istud
privilegium inter Silvestri Gesta non legimus? Credo hic liber rarus
est, difficilis inventu, nec vulgo habetur, sed tamquam fasti olim a
pontificibus, aut libri Sibyllini[162] a decemviris custoditur! Lingua
Graeca aut Syriaca aut Chaldaica scriptus est! Testatur Gelasius a
multis catholicis legi; Voraginensis de eo meminit; nos quoque mille et
antique scripta exemplaria vidimus; et in omni fere cathedrali ecclesia,
cum adest Silvestri natalis dies, lectitantur: et tamen nemo se illic
legisse istud ait quod tu affingis, nemo audisse, nemo somniasse. An alia
quaedam fortassis historia est? Et quaenam ista erit? Ego aliam nescio,
nec abs te aliam dici interpretor, quippe de ea tu loqueris quam Gelasius
apud multas ecclesias lectitari refert. In hac autem tuum privilegium
non invenimus. Quod si istud in Vita Silvestri non legitur, quid tu ita
legi tradidisti? Quid in tanta re iocari ausus es, et levium hominum
cupiditatem eludere?
Sed stultus sum qui illius potius insector audacium, quam istorum
dementiam qui crediderunt. Si quis apud Graecos, apud Hebraeos, apud
barbaros diceret hoc esse memoriae proditum, nonne iuberetis nominari
auctorem, proferri codicem, et locum ab interprete fideli exponi antequam
crederetis? Nunc de lingua vestra, de notissimo codice fit mentio, et
vos tam incredibile factum aut non inquiritis, aut, cum scriptum non
reperiatis, tam prona estis credulitate ut pro scripto habeatis atque pro
vero. Et hoc titulo contenti, terras miscetis et maria, et, quasi nullum
subsit dubium, eos qui vobis non credunt, terrore bellorum aliisque minis
prosequimini. Bone Iesu, quanta vis, quanta divinitas est veritatis,
quae per sese sine magno conatu ab omnibus dolis ac fallaciis se ipsa
defendit, ut non immerito, cum esset apud Darium regem exorta contentio
quid foret maxime validum et alius aliud diceret, tributa sit palma
veritati!
Public-domain text, read in full here on John Shaqi.
Reviews
Reviews
No reviews yet
Be the first to share your thoughts on this work.
Join the Discussion
Join the discussion
Sign in to leave a comment or review.
Sign InorCreate an account